DOZÓR ELEKTRONICZNY – W JAKICH SYTUACJACH MOŻNA GO ZASTOSOWAĆ

System Dozoru Elektronicznego - podstawowe informacje

System Dozoru Elektronicznego (SDE), zwany powszechnie po prostu dozorem elektronicznym lub potocznie „aresztem domowym” stanowi jeden ze sposobów wykonywania m.in. kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym. Umożliwia skazanemu odbywanie wyroku w miejscu stałego pobytu przy jednoczesnym monitorowaniu jego zachowania za pomocą elektronicznych urządzeń. Niniejszy artykuł wyjaśnia kiedy taki dozór może zostać orzeczony, jakie są jego zalety oraz jak wygląda procedura uzyskania zgody sądu.

Na czym polega dozór elektroniczny?

System dozoru elektronicznego (SDE) to forma wykonywania kary pozbawienia wolności, która polega na kontroli zachowania skazanego poza zakładem karnym przy użyciu specjalistycznych urządzeń elektronicznych. SDE może być także zastosowany w przypadku środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do określonych osób, czy też środka zabezpieczającego w postaci elektronicznej kontroli miejsca pobytu. Karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór stacjonarny (przebywanie przez skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym przez sąd albo komisję penitencjarną miejscu). Środki karne i zabezpieczające w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór zbliżeniowy (zachowywanie przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez sąd) lub mobilny (bieżące miejsce pobytu skazanego, niezależnie od tego, gdzie skazany przebywa).

W przypadku odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego skazany ma obowiązek przebywania w miejscu wskazanym w postanowieniu sądu (zazwyczaj w domu lub mieszkaniu), a wyjścia z niego są możliwe jedynie w konkretnych dniach i godzinach oraz w ściśle określonym celu, np. dojazdu i powrotu z pracy.

Urządzenia służące do dozoru najczęściej przyjmują formę opaski (nadajnika), która pozwala na stałe monitorowanie lokalizacji osoby objętej dozorem.

Kiedy można ubiegać się o dozór elektroniczny?

Dozór elektroniczny może zostać zastosowany w stosunku do osoby skazanej na karę pozbawienia wolności pod warunkiem spełnienia określonych prawem przesłanek. Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

- wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku i 6 miesięcy albo wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata i któremu do odbycia w zakładzie karnym pozostała część tej kary w wymiarze nie większym niż 6 miesięcy, przy czym skazanie to nie może nastąpić w warunkach powrotu do przestępstwa (recydywy) opisanego w art. 64 § 2, art. 64a lub art. 65 § 1 i 2 Kodeksu karnego;

- odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary;

- skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;

- osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę na wykonywanie takiego dozoru, która to zgoda powinna obejmować także umożliwienie podmiotowi dozorującemu przeprowadzanie czynności kontrolnych;

- odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi.

Co daje dozór elektroniczny?

Możliwość odbycia kary w systemie dozoru elektronicznego niesie ze sobą konkretne korzyści zarówno dla skazanego, jak i jego bliskich. Przede wszystkim daje możliwość przebywania w warunkach wolnościowych (w domu zamiast w zakładzie karnym), możliwość podjęcia lub kontynuowania pracy zawodowej oraz uczestniczenia w życiu rodzinnym, a także realną szansę na resocjalizację.

W wielu przypadkach dozór elektroniczny może okazać się korzystnym rozwiązaniem zwłaszcza wtedy, gdy izolacja w zakładzie karnym byłaby nieproporcjonalnie uciążliwa dla skazanego i jego rodziny.

Jak wygląda procedura uzyskania dozoru elektronicznego?

Wniosek o odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego składa się do sądu penitencjarnego,  którym jest sąd okręgowy właściwy ze względu miejsce, gdzie przebywa skazany. Zatem, w przypadku osób przebywających w Krakowie, Wieliczce, Myślenicach i ich okolicach, właściwym będzie Sąd Okręgowy w Krakowie.

Podsumowanie

Dozór elektroniczny to nowoczesny sposób wykonywania kary pozbawienia wolności, który umożliwia skazanemu odbycie wyroku w warunkach domowych przy jednoczesnym monitorowaniu jego zachowania elektronicznymi urządzeniami. Jeśli masz pytania dotyczące szans na uzyskanie dozoru elektronicznego lub potrzebujesz pomocy w przygotowaniu wniosku, chętnie pomogę w analizie Twojej sytuacji prawnej i w prowadzeniu sprawy przed sądem.